بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
619
خلاصة التجارب ( طبع قديم )
به سركه حل كرده و خون تيس و بز كوهى يا جوز كرم و فلفل به سركه سرشته روغن بلسان و روغن مار و روغن عقرب و روغن وزع و پيه مار و پيه راسو و تيزاب فاروقى و جمالى و بول رسخواه و امثال آن و سكنبيج به سركه حل كرده و زرآوند و بيخ كبر به شراب و سركه حل كرده و عصاره مخلصه و شيطرج و آب خردل و تخم تره تيزه كوفته در سركه خوب و تيزاب در عصاره گندنا و حجر و فادزهر در بول سائيده و زهره گاو كوهى و عصارهء بهنگره و عصارهء فودنج جمله آنها مفرد و مركب مفيد آيد و شير گاو زرد بافراط خوردن مجرب است علاج مار و كژدم گزيده آنست كه در ساعت فلفل سائيده در سركه حل كرده بمالند اگر توانند كه نخست از محل لسع زهر را بمكيدن بسيار يا محجمه و امثال آن بكشند و اگر ممكن بود اول بالاتر از محل زخم را بهبندند تا زهر ببالاتر نرود و سرايت به همه تن نكند و بعده سير خام كوفته بسيار بخورند از پى آن بلحظه خمر دهند و گرم بنوشانند تا عرق كند و اگر رس با فلفل يا جدوار هم دهند هم بغايت نافع بود و اگر بر زخم اندك بچهناك به آب سوده بمالند در ساعت رفع كند هر چند كه بد باشد بسيار آزمودهام و بهترين دوا فلفل و سركه و از مكيدن بسيار و هر لحظه آن آب از دهن و در افگندن علاجى نديدهام و گويند شخصى را عقرب بد چهل موضع تن او را گزيد و او يك درم حنظل تازه خورد و اندكى ماليد در ساعت صحت يافت و عرب گاهى كه حنظل تر نمىيابند يك درم بيخ آن را بجاى آن مىدهد و نافع مىآيد و افيون بسى مجرب است علاج انگورگى گزيده آنست كه بالاتر از محل نهش را بهبندند و بر زخم او از ترياقات كه در بحث مار و عقربگزيده مذكور شد بمالند و شير گاوى مىدهند و قى مىفرمايند و اگر بعد خوردن شير او را در جوال نشانند چنان كه يكدست و سر او را از جوال بيرون باشد و در آويزن و آن را تاب مىدهند و مبخر مانند با قى بيشتر آيد بهتر بود و اكثر ترياقات خورانيدن نافع بود و آبزن و گرمابه و عرق آوردن مفيد آيد بسيار را بماليدن جدوار فقط و خورانيدن آن علاج كردم و اگر در اول او را از محل لسع توانند به چيزى كشيدن چنانچه در عقرب و غيره گفته شد بعده چيزى ماليدن او اولى بود شخصى مجرب را ديدم كه چندين دلك ( ملك ) گزيده را بدين افسون علاج كرد اينست ذب ( رب ) ريبا غندى عندتى دواسما و لزمكى جكرم محنى جتماكيس حق حق و به همان دستور كه در افسون عقرب گفته شد خواندن اولى بود علاج زنبورگزيده آب غوره بر گل چكانيدن ماليدن و يا سركه بر گل چكانيدن و بچهناك ماليدن انفع اشياست و سير كوفته بستن هم مفيد است فى الفور و كسى كه زبان خود بدندان گزيده باشد محكم دارد و زنبورك زرد او را بگزد اثر نكند مجرب است كودكى چند را كه در ساعت